Што мора да содржи фактурата во Северна Македонија (2026)

Во Северна Македонија содржината на фактурата ја пропишува член 53 од Законот за данокот на додадена вредност (ЗДДВ). Фактурата може да биде во хартиена или електронска форма, но во двата случаи мора да ги содржи истите податоци. Ако недостасува само еден, фактурата е неуредна: за издавачот тоа е прекршок, а купувачот ризикува да не може да го одбие ДДВ, бидејќи за одбивка законот бара фактура издадена според член 53 (член 34).

Задолжителни податоци според член 53 став (10)

ЗДДВ не го наведува ДДВ бројот на купувачот меѓу задолжителните податоци, но ставете го секогаш кога купувачот е ДДВ-обврзник: така неговиот сметководител полесно ја усогласува фактурата. Со автентично толкување од 7 мај 2026, Собранието појасни дека за одбивка на ДДВ важи и документ или комплет документи, во хартиена или електронска форма, сè додека заедно ги содржат сите податоци од член 53 став (10).

Задолжителни напомени на фактурата

Покрај десетте податоци, законот бара напомена во три чести ситуации:

• Промет ослободен од ДДВ, вклучително и извоз: на фактурата се наведува „данок на додадена вредност не е пресметан“ (член 53 став 6).
• Пренесување на даночна обврска (член 32-а), на пример градежни работи меѓу изведувач и подизведувач или промет со отпад: фактурата е без ДДВ и наведува „пренесување на даночна обврска“. ДДВ го пресметува купувачот.
• Продавач што не е регистриран за ДДВ не смее одделно да искажува ДДВ на фактурата (член 51 став 3). Ако сепак го искаже, го должи и мора да го плати во рок од пет работни дена (член 55).

Кога се издава фактурата

• Фактурата се издава на денот на прометот, а најдоцна во рок од пет работни дена (член 53 став 8).
• За аванс издавате фактура на денот кога е примено плаќањето, најдоцна во истиот рок од пет работни дена (став 4 и 9).
• Кога наплаќате дел од работата пред таа да заврши, издавате посебна фактура за секој делумно извршен промет (став 3).
• На друг даночен обврзник сте должни да му издадете фактура кога ќе ја побара (став 1). Неиздавањето фактура во рок е прекршок со глоба.

Како функционира нумерацијата на фактурите

Законот бара секоја фактура да има број. За да може УЈП и вашиот сметководител да видат дека ниту една фактура не е отстранета, користете единствени броеви во непрекината низа:

• Можете да имате повеќе серии (на пример по година, деловна единица или вид на документ, како 2026-0417), сè додека во секоја серија нема празнини.
• Сторнираната фактура го задржува својот број. Ја поништувате со нов документ, не ја бришете.
• Профактурите и понудите не се фактури и треба да имаат сопствена нумерација.

Како да исправите фактура: книжно одобрение и сторно

Штом фактурата е испратена, таа е дел од вашата евиденција. Според член 22 од ЗДДВ, ако даночната основа се промени поради враќање на стоката, поништување на договорот или намалување на цената по прометот, продавачот го исправа излезниот ДДВ, а купувачот претходниот данок, во даночниот период во кој настанала промената.

1. 1За намалување (попуст, поврат) издајте книжно одобрение што се повикува на бројот и датумот на оригиналната фактура.
2. 2За зголемување издајте книжно задолжување.
3. 3Ако е погрешна целата фактура, на пример погрешен купувач, издајте сторно на целиот износ и нова фактура со точните податоци.
4. 4Ако сте пресметале повеќе ДДВ, на пример 18% наместо 5%, вишокот го должите сè додека не издадете исправена фактура (член 55).

Фискална сметка и мали износи

ЗДДВ не пропишува посебна „поедноставена фактура“ со праг, каква што познаваат земјите од ЕУ; министерот за финансии може да пропише олеснувања при издавањето фактури (член 53 став 11). Во пракса важи следново:

• Продажбата на крајни потрошувачи што се плаќа во готово се регистрира преку фискален систем за секое работно место и на купувачот му се издава фискална сметка, според Законот за регистрирање на готовинските плаќања.
• Купувач што е ДДВ-обврзник може да го одбие ДДВ врз основа на фискална сметка само ако вкупниот износ не надминува 6.000 денари (член 34). За поголем износ треба да побара фактура.

Електронски фактури и е-Фактура

Денес фактурата може да се издаде електронски, под условите од член 53-б: купувачот дава изречна согласност во хартиена форма дека ќе прима електронски фактури, а потеклото и интегритетот се обезбедуваат со квалификуван електронски потпис. Електронската фактура не треба да има печат (член 53 став 12).

Новиот систем е-Фактура на УЈП е во пилот-фаза од јануари 2026. Во него фактурата станува правно важечка кога ќе добие единствен идентификатор (eID) по валидацијата. Предлог-законот за електронско фактурирање, објавен во август 2026, предвидува доброволна примена од 1 октомври 2026, задолжителна за ДДВ-обврзниците од 1 април 2027, за останатите правни лица со стопанска дејност од 1 јули 2027, за буџетските корисници од 1 октомври 2027 и за сите останати од 1 јануари 2028. Прометот со фискална сметка останува надвор од задолжителната е-Фактура. Во октомври 2026 законот сè уште не е донесен, па роковите може да се променат. Деталите се во нашиот водич за ДДВ во Северна Македонија.

Колку долго се чуваат фактурите

Според член 56 од ЗДДВ, фактурите и деловните книги се чуваат најмалку пет години по истекот на календарската година на која се однесуваат:

• електронските фактури се чуваат во оригиналната форма во која се издадени или примени, со обезбедена автентичност, интегритет и читливост за целиот период
• фактурите, без оглед на формата, се чуваат на територијата на Северна Македонија
• ако водите постапка по жалба, рокот почнува да тече по нејзиното завршување.

7 грешки во фактурите што ја одложуваат наплатата

1. 1Фактурата се издава неколку недели по завршената работа, наместо во рок од пет работни дена.
2. 2Недостасува податок од член 53 став (10), најчесто денот на прометот или името, презимето и потписот на овластеното лице, па сметководителот на клиентот ја враќа.
3. 3Пресметан е ДДВ таму каде важи пренесување на даночна обврска, на пример кај подизведувач во градежништво.
4. 4Нејасен опис, како „Услуги“, без период или референца.
5. 5Нема рок на плаќање. Ако не е договорен, Законот за финансиска дисциплина дава 30 дена, а меѓу фирмите рокот не смее да биде подолг од 60 дена (до 120 дена само со изречна писмена согласност).
6. 6Фактурата оди на општа е-адреса наместо до лицето што ги одобрува плаќањата.
7. 7Збировите не се совпаѓаат затоа што ДДВ е заокружен по ставка кај едната страна, а на вкупниот износ кај другата.

Повеќе за роковите и опомените има во водичот како побрзо да ги наплатите фактурите.

Листа за проверка пред да испратите

• Местото, датумот и бројот се точни, а бројот го следи редот во серијата
• Вашиот назив, адреса и ДДВ број (МК) се на фактурата
• Називот и адресата на купувачот се совпаѓаат со неговата регистрација, а кога е ДДВ-обврзник, и неговиот ДДВ број
• Денот на прометот е наведен
• Секоја ставка има опис, количина, единечна цена и стапка на ДДВ
• Износот без ДДВ, ДДВ по стапка и вкупниот износ се точни
• Наведени се име, презиме и потпис на овластеното лице
• Каде важи, стои „пренесување на даночна обврска“ или „данок на додадена вредност не е пресметан“
• Рокот на плаќање, трансакциската сметка и линкот за плаќање се на фактурата
• Фактурата е издадена во рок од пет работни дена од прометот

Како Clientlly го решава ова

Clientlly ги пополнува задолжителните податоци наместо вас: реден број по серија, стапките на ДДВ од 18%, 10% и 5% на секоја фактура, книжни одобренија поврзани со оригиналната фактура и PDF на јазикот на клиентот. Clientlly е поврзан со е-Фактура на УЈП: фактурите ги испраќа во системот, го синхронизира нивниот статус и ги прима влезните е-фактури од добавувачите. Прометот со пренесување на даночна обврска по член 32-а се води правилно во ДДВ книгите. Фактурите заминуваат со линк за плаќање со картичка, гледате кога се отворени, а потсетниците за плаќање се испраќаат автоматски 3, 14 и 30 дена по рокот. Каде е потребно, поддржан е фискален принтер. Погледнете го модулот за фактурирање.