Marzha dhe markupi: formulat, tabela e konvertimit dhe shembuj

Marzha bruto është fitimi si pjesë e çmimit të shitjes: (çmimi − kostoja) ÷ çmimi × 100. Markup-i (shtesa mbi koston) është i njëjti fitim si pjesë e kostos: (çmimi − kostoja) ÷ kostoja × 100. Një produkt që kushton 70 € dhe shitet me 100 € ka marzhë 30% dhe markup 42,9%: i njëjti fitim prej 30 €, mbi një bazë tjetër.

Marzha % = (çmimi − kostoja) ÷ çmimi × 100

Markup % = (çmimi − kostoja) ÷ kostoja × 100

Marzha dhe markup-i: cili është ndryshimi?

Të dyja nisin nga i njëjti numër, fitimi bruto për njësi: çmimi neto i shitjes minus sa ju ka kushtuar produkti. Marzha këtë fitim e pjesëton me çmimin, markup-i me koston. Për sa kohë shitni mbi kosto, kostoja është më e vogël se çmimi, prandaj për të njëjtin produkt përqindja e markup-it është gjithmonë më e lartë se përqindja e marzhës.

Blerësit dhe pronarët e dyqaneve shpesh mendojnë me markup, sepse nisin nga një çmim blerjeje. Kontabilistët dhe raportet mendojnë me marzhë, sepse ajo e lidh fitimin me të ardhurat. Asnjëra nuk është e gabuar; problemi fillon kur dikush thotë “30%” duke menduar marzhën, ndërsa tjetri kupton markup.

Disa sektorë përdorin një koeficient (shumëzues): çmimi ÷ kostoja. Në shembullin e mësipërm është 100 ÷ 70 = 1,43. Një koeficient 2 do të thotë markup 100% dhe marzhë 50%.

Si ta ktheni markup-in në marzhë dhe anasjelltas

Shkruajini përqindjet si numra dhjetorë (30% = 0,30) dhe përdorni këto katër formula:

• Markup = marzha ÷ (1 − marzha)
• Marzha = markup ÷ (1 + markup)
• Çmimi nga një marzhë e synuar = kostoja ÷ (1 − marzha)
• Çmimi nga një markup = kostoja × (1 + markup)

Shembull: një marzhë 30% është 0,30 ÷ 0,70 = 0,429, pra një markup 42,9%. Një markup 50% është 0,50 ÷ 1,50 = 0,333, pra një marzhë 33,3%.

Tabela e konvertimit nga marzha në markup

Diferenca rritet bashkë me marzhën. Në 10% dy numrat janë pothuajse të njëjtë; në 50% markup-i është dyfishi i marzhës.

Markup-et e zakonshme dhe marzha që japin

Si ta vendosni çmimin e një produkti nga kostoja

Çmimi nga kostoja del më mirë kur nisni nga marzha që ju duhet dhe e ktheni në çmim, në vend që t'i shtoni kostos një përqindje nga zakoni.

1. 1Llogaritni koston e plotë për njësi. Merrni çmimin e blerjes dhe shtoni transportin, sigurimin, detyrimet doganore dhe kostot e tjera për ta sjellë mallin në magazinë. Për shërbimet dhe produktet që i prodhoni vetë, shtoni punën.
2. 2Zgjidhni marzhën që ju duhet. Ajo duhet të mbulojë qiranë, pagat, marketingun dhe shpenzimet e tjera të përgjithshme, dhe të lërë edhe fitim.
3. 3Llogaritni çmimin: kostoja ÷ (1 − marzha e synuar). Për një kosto 70 € dhe synim 30%: 70 ÷ 0,70 = 100 €.
4. 4Krahasojeni me tregun. Nëse produkte të ngjashme shiten shumë më lirë, shikoni koston ose pozicionimin tuaj para se të pranoni në heshtje një marzhë më të ulët.
5. 5Rrumbullakosni dhe rikontrolloni. Nëse e ulni çmimin nga 100 € në 99,90 €, marzha bëhet 29,90 € ÷ 99,90 € = 29,9%. Rillogaritni gjithmonë mbi çmimin përfundimtar.

Gabimi klasik: markup 30% kur donit marzhë 30%

Doni një marzhë 30% për një karrige me kosto 70 €. Dikush në ekip thjesht i shton 30% kostos:

Gabimi kushton 9 € për çdo karrige, që është 30% e fitimit të planifikuar. Te 1.000 karrige janë 9.000 € fitim bruto që nuk i shihni kurrë, dhe meqë çmimi duket ende konkurrues, askush nuk e vë re.

Llogaritni mbi çmime neto dhe mbi koston reale

Përdorni çmime pa TVSH

Marzhat llogariten mbi çmime neto, pa TVSH ose taksë shitjeje. Taksa që faturoni në një shitje nuk është e ardhura juaj; ju e mblidhni dhe e kaloni më tej. Nëse një çmim e përfshin TVSH-në, kthejeni më parë: çmimi neto = çmimi bruto ÷ (1 + norma e TVSH-së). Edhe kostoja hyn neto kur biznesi juaj mund ta zbresë TVSH-në që paguan në blerje; nëse nuk mundet, ajo TVSH është pjesë e kostos. Normat dhe rregullat e zbritjes ndryshojnë nga vendi në vend, prandaj kontrollojini me kontabilistin tuaj. Bazat i gjeni në udhëzuesin për TVSH-në.

Përfshini kostot e importit dhe të transportit

Çmimi në faturën e furnitorit rrallë është kostoja juaj reale. Shtoni gjithçka që paguani për ta sjellë mallin në magazinë: transportin, sigurimin, detyrimet doganore, tarifën e agjentit doganor dhe shpenzime të ngjashme.

Nëse karrigen do ta kishit vendosur 100 € duke u nisur nga çmimi 60 € i faturës, do të besonit se marzha është 40%. Në të vërtetë është 30%. Kur një dërgesë sjell disa produkte, ndajini kostot shtesë sipas vlerës, peshës, vëllimit ose sasisë, sipas asaj që pasqyron më mirë se çfarë i shkaktoi. Dhe kur i njëjti artikull vjen me kosto të ndryshme me kalimin e kohës, metoda e kostimit vendos cila kosto shkon te çdo shitje; shihni FIFO kundrejt mesatares së ponderuar.

Shërbimet dhe prodhimi: numëroni orët

Te një shërbim, kostoja kryesore është puna. Vendosni çmimin e një pune nga orët që kërkon, shumëzuar me koston e plotë për orë të personit që e kryen, plus materialet. Shembull: 3 orë me 25 € në orë plus 45 € materiale japin një kosto 120 €. E shitur me 200 € neto, puna ka marzhë 40% dhe markup 66,7%. Për produktet që i prodhoni vetë, ndërtojeni koston për njësi nga receta e prodhimit: lëndët e para, firot e pritura, puna dhe shpenzimet e përgjithshme.

Si e hanë marzhën zbritjet

Një zbritje del drejtpërdrejt nga fitimi juaj, ndërsa kostoja mbetet e njëjtë. Merrni sërish karrigen: kosto 70 €, çmim 100 €, marzhë 30%. Një zbritje 10% e ul çmimin në 90 €, por fitimi për karrige bie nga 30 € në 20 €, një e treta më pak. Për të fituar të njëjtin fitim bruto duhet të shitni 50% më shumë njësi: 150 karrige me 20 € fitim në vend të 100 karrigeve me 30 €, 3.000 € në të dyja rastet.

Rregulli pas tabelës: vëllimi shtesë i nevojshëm = zbritja ÷ (marzha − zbritja). Sa më e hollë marzha, aq më shpejt një zbritje bëhet e pamundur për t'u rikuperuar, dhe me zbritje 30% kjo karrige shitet me kosto. Para se të pranoni një zbritje, shikoni çfarë i bën marzhës së asaj porosie ose atij klienti, jo vetëm çmimit.

Marzha bruto kundrejt marzhës neto dhe ku ta matni

Marzha bruto i krahason të ardhurat me koston e mallrave ose shërbimeve të shitura. Marzha neto i krahason të ardhurat me atë që mbetet pas çdo shpenzimi: qirasë, pagave, marketingut, financimit dhe tatimeve. Një biznes mund të ketë marzhë bruto të shëndetshme dhe prapë të humbasë para nëse shpenzimet e përgjithshme janë shumë të larta, prandaj marzha bruto që vendosni te produktet duhet t'u lërë vend atyre.

Marzha sipas produktit, kategorisë dhe klientit

Një marzhë mesatare i fsheh detajet. Ndajeni:

• Sipas produktit, për të gjetur artikujt që shiten mirë, por fitojnë pak.
• Sipas kategorisë, për të parë cila pjesë e gamës paguan për të tjerat.
• Sipas klientit, sepse çmimet speciale dhe zbritjet mund ta bëjnë një klient të madh shumë më pak fitimprurës nga sa duket.

Kur ndryshojnë çmimet e furnitorit

Rritja e çmimit nga furnitori jua ngushton marzhën që ditën kur mbërrin, edhe nëse askush nuk e prek listën tuaj të çmimeve. Nëse kostoja e plotë e karriges rritet nga 70 € në 77 €, marzha me çmim 100 € bie në 23%. Për të mbajtur 30%, çmimi i ri është 77 ÷ 0,70 = 110 €. Me FIFO, stoku i vjetër i blerë me 70 € shitet i pari, prandaj raportet tuaja e tregojnë ndryshimin më vonë nga sa duhet të reagojë lista e çmimeve. Rishikoni çmimet sa herë që ndryshon një kosto, dhe pjesën tjetër të gamës me një kalendar të caktuar, për shembull çdo tremujor.

Gabimet e zakonshme

1. 1Ngatërrimi i marzhës me markup-in. Bini dakord në ekip cilën prej tyre përdorni dhe thoni gjithmonë “marzhë” ose “markup”, kurrë vetëm “30%”.
2. 2Llogaritja mbi çmime me TVSH. Si të ardhurat, ashtu edhe kostoja hyjnë neto.
3. 3Përdorimi i çmimit të faturës së furnitorit si kosto. Transporti, sigurimi dhe detyrimet doganore janë pjesë e kostos.
4. 4Harresa e punës. Orët e shpenzuara për një shërbim ose në prodhim janë kosto, edhe kur për to nuk vjen asnjë faturë.
5. 5Zbritje pa kontrolluar marzhën. Te një produkt me marzhë 30%, një zbritje 10% merr një të tretën e fitimit.
6. 6Një marzhë për gjithçka. Produktet, kategoritë dhe klientët kanë kosto dhe rreziqe të ndryshme.
7. 7Çmime që nuk përditësohen kurrë. Rritjet e çmimeve nga furnitorët e gërryejnë marzhën derisa ta rillogaritni.

Si ndihmon Clientlly

Në Clientlly çdo produkt ka çmim kostoje dhe çmim shitjeje, dhe stoku vlerësohet me kosto sipas shtresave të kostos FIFO. Kostot e importit, si transporti, sigurimi, tarifat e agjentit doganor dhe detyrimet doganore, i shtohen kostos së mallit të pranuar dhe shpërndahen sipas vlerës, peshës, vëllimit ose sasisë, kështu që marzhat nisin nga kostoja reale. Raportet për marzhat dhe fitimin e stokut, si dhe për vlerësimin e inventarit dhe marzhat, tregojnë cilat produkte fitojnë dhe cilat jo. Për produktet që i prodhoni, recetat dhe listat e materialeve llogaritin firot, punën, shpenzimet e përgjithshme, koston për njësi dhe marzhën e synuar, dhe çdo cikël prodhimi përditëson koston e produktit dhe, nëse e zgjidhni, çmimin e shitjes. Shihni modulin e inventarit dhe magazinës.